چربیهای حساس به انسولین منجر به چاقی می شوند

مطالعات نشان می دهد که یک پروتئین مرتب سازی سلولی به نام SORLA، متابولیسم چربیها را از طریق بازیافت گیرنده های مولکولی  برای انسولین دچار اختلال می کند.

SORLAپروتئینی است که بر تعادل فرایندهای متابولیکی در بافت چربی تأثیر می گذارد. مقادیر زیاد این پروتئین سبب افزایش شدید حساسیت به انسولین شده و منجر به تجزیه ی کمتر چربی ها می شود. SORLAپیش از این به دلیل نقش حفاظتی اش در برابر بیماری آلزایمر شناخته شده بود.

SORLAبخشی از ماشین داخل سلولی است که پروتئین ها را برای پردازش مرتب سازی می کند، در طی فرآیند پردازش، پروتئین ها یا تجزیه شده و یا علامت گذاری می شوند که بازیافت شوند.

در بیماری آلزایمر، SORLAمیزان پروتئینهایی را که تجمع آنها خطرناک است، کاهش می دهد اما این پروتئین دارای نقش دیگری در سلولهای چربی بافت ادیپوز(بافت چربی) است. این پروتئین سلولهای چربی را نسبت به انسولین بیش از حد حساس می کند که منجر به تجمع بیش از حد چربیها می شود.

جزئیات این عملکرد متابولیکی هم اکنون توسط گروهی از محققان به سرپرستی پرفسور Willnowو دکتر Schmidtاز مرکز پزشکی مولکولی Max Delbrückدر موسسه ی هلمهولتز با همکاری محققان انستیتوآلمانی تغذیه ی انسانی، محققان دانشگاه Leipzigو Umeåدر سوئد  کشف گردید و در مجله ی Clinical Investigationمنتشر شد.

محققان با مطالعه  بر روی نمونه های انسانی، مدلهای موش و کشت سلولی، جزئیات عملکرد  SORLAرا شرح دادند. پیش ازاین، ارتباط بین اشکال ارثی خاصی از ژن SORLAبا اندازه ی دورکمر بزرگتر و افزایش میزان چربی بدن از طریق مطالعات ژنتیکی مشخص شده بود.

با تجزیه و تحلیل بافت چربی 362 فرد دارای اضافه وزن، محققان دریافتند که هر چه میزان پروتئین SORLAدر سلولهای چربی این افراد بیشتر باشد، فرد دارای اضافه وزن بیشتری خواهد بود.

 آنها با آزمایش بر روی موشهایی که بیان ژن SORLAتنها در بافت چربی آنها افزایش یافته بود(دستکاری ژنتیکی)  توانستند یک ارتباط علی و معلولی را بین مقدار SORLAو تجمع چربی کشف کنند.

هنگامیکه این حیوانات شروع به خوردن غذاهای پرکالری می کنند آنها به سرعت چاق می شوند، درمقابل  درموشهایی که ژن SORLAغیرفعال شده بود، خوردن همین نوع غذا سبب چاقی حیوانات نشده و بدن آنها بسیار لاغرتر از موشهایی با مقدار نرمال SORLAبود. سلولهایی با مقادیر اضافه تر از SORLAبطور واضح  بسیار قویتر به انسولین واکنش نشان می دهند.

مطالعات محققان بر روی سلولها در محیط کشت به آنها اجازه داد تا عملکرد SORLAو مولکولهای گیرنده در این سلولها که انسولین را تشخیص می دهند، از طریق ایستگاه های مرتب سازی سلولی دنبال کنند. آنها مشاهده کردند که SORLAبا علامت گذاری گیرنده های انسولینی، آنها را برای بازیافت ارسال می کند و از شکسته شدن آنها در اجزاء سلولی بنام  لیزوزوم جلوگیری می نماید.

 با وجود مقادیر زیادی SORLA، تعداد بیشتری از گیرنده های انسولینی به سطح سلول می رسند. هر چه تعداد این گیرنده ها بیشتر باشد، مولکولهای بیشتری به سلول متصل می شوند و آنرا به انسولین بیش از حد  حساس می کنند، این موضوع سبب کاهش تجزیه ی چربی نسبت به مقدار طبیعی می شود.

اختلال در فرآیندهای متابولیکی که توسط انسولین تحریک می شود یکی از ویژگی های دیابت است، با این تحقیق دکتر Schmidtو Willnowیک مسیر کاملاً جدید که در آن سیگنالهای انسولینی به درون سلول مخابره می شوند را کشف کردند، این مسیر احتمالاً برای درمان افراد دیابتی بسیار مهم خواهد بود.

دکتر Willnowمی گوید: دیابت نوع 2 همچنین بر اثر مقاومت به انسولین حاصل می شود اما این تنها مشکل در بروز دیابت نیست، راه دیگر اختلال در مسیر متابولیکی زمانی اتفاق می افتد که حساسیت  سلولها بیش از حد به انسولین افزایش یابد.

 او می افزاید: موضوع قابل توجه اینست که موشهایی که با غذای نرمال تغذیه می شدند، تغییر وزن زیادی نداشتند، چه مقدار پروتئین SORLAدر آنها کم، طبیعی یا بیش از حد  باشد، اما مقادیر بیش از حد SORLAتنها زمانیکه موشها با فست فودها (غذاهای حاوی چربی وکربوهیدرات بالا) تغذیه می شدند  موجب افزایش وزن بیش از حد آنها می گردید، این موضوع نشان می دهد بافت چربی تنها زمانی به انسولین بیش از حد حساس می شود که رژیم غذایی ناسالم باشد.

منبع:www.eurekalert.org/pub_releases/2016-06/mdcf-ifl062116.php